Het zakelijk toerisme is een noodzaak voor het bedrijfsleven. Je kan natuurlijk telefoneren met je contacten, je kan ze ook e-mailen, maar afspraken worden toch nog altijd in de meeste gevallen pas echt interessant en afdoend wanneer men oog in oog kan staan met de gesprekspartners. Geen enkel bedrijf kan zich veroorloven zijn contacten en contracten alleen maar per telefoon te onderhouden.
Het zakelijk toerisme is een noodzaak voor het bedrijfsleven. Je kan natuurlijk telefoneren met je contacten, je kan ze ook e-mailen, maar afspraken worden toch nog altijd in de meeste gevallen pas echt interessant en afdoend wanneer men oog in oog kan staan met de gesprekspartners. Geen enkel bedrijf kan zich veroorloven zijn contacten en contracten alleen maar per telefoon te onderhouden.
Vele bedrijven doen inspanningen om hun klanten regelmatig te zien om dan in een ontspannen maar toch zakelijke sfeer toelichtingen te kunnen geven over de mogelijkheden van samenwerking. De aanwezigheid van bedrijven op beurzen, congressen, seminaries of andere bijeenkomsten, is belangrijk voor de toekomst en de groei van een bedrijf. Toen de crisis anderhalf jaar geleden toesloeg was bij vele (grotere) bedrijven de eerste reactie ietwat paniekerig: zoveel mogelijk besparen op verplaatsingen. De eerste drie à vier maanden van de crisis heeft de reissector dit ook bijzonder sterk aangevoeld. Natuurlijk is dit niet in lengte van jaren vol te houden.
Hoe gaat het bedrijfsleven ondertussen om met het reisaanbod van vandaag? We legden deze en andere vragen voor aan een panel experts uit deze sector en nodigden hen uit op een ontbijtvergadering in De Conijnsberg, in Boechout, in de prachtige benedenlocatie van de lokale molen.
Waren aanwezig op het panelgesprek:
- Heidi Bijttebier (American Express Corporate Travel)
- Rony Broun (Cruise Selection)
- Chistoffel Couck (Jet Airways)
- Joeri Keuppens (Uniglobe Belux Travel)
- Franke Lok (Evertravel Landscape)
- Katleen Pittevils (Luchthaven Antwerpen)
- Bram Smets (Eurostar Belgium)
- Catherine Stuyck (Cityjet)
- Linda van den Bosch (Blue Skies)
- Ian Van Hove (ATP)
- Ludo Vossen (NMBS Mobility)
- Elke Van Zaelen (Uniglobe Incentive & Group Travel)
Iedereen had van tevoren onze vragenlijst gekregen en had zich dus kunnen voorbereiden op de antwoorden.
VRAAG 1
Het jaar 2009 was een zogenaamd “annus horribilis” voor de luchtvaartsector. Volgens de sector het slechtste jaar sedert het einde van de Tweede Wereldoorlog. Dat zegt tenminste Giovanni Bisignani, topman van IATA. Zijn de inkrimping van de zakenreizen hiervan de oorzaak? Of zijn er nog andere redenen?
Christoffel Couck: De zakelijke markt is in 2009 inderdaad ingestort als een gevolg van de crisis, dat kunnen we niet ontkennen. Overigens, ook de toeristische markt heeft een deuk gekregen.
Bram Smets: Wij hebben ook klappen gekregen maar we zijn hier toch kunnen van herstellen. We hebben in 2009 in totaal een omzet gerealiseerd van 9,2 miljoen in plaats van 9,1 miljoen het jaar voordien. Dat heeft vooral te maken met de lage stand van de pond die voor velen een reden was om naar Londen te sporen. De vrijetijdsreizen hebben een stijging van 15 procent gekend.
Joeri Keuppens: Het was een dramatisch jaar, dat wordt door alle statistieken van beroepsorganisaties bevestigd. Alle carriers samen hebben een 26,8% minder gerealiseerd dan het jaar voordien. Vanaf september hebben we een licht herstel waargenomen en bleven de verliezen beperkt tot 17% en de tickets -4%. Het is de derde crisis op redelijk korte termijn die wij te incasseren kregen, maar dit is de ergste geweest,. Nooit waren de gevolgen zo drastisch. En de snelheid waarmee deze crisis toesloeg was ook uitzonderlijk.
Christoffel Couck: Vanaf de tweede week van december is er sprake van herstel, maar de crisis zorgt voor grote bezorgdheid in de sector. Iedereen is verplicht geweest om anders te gaan werken.
Catherine Stuyck: De lijn Antwerpen – Londen vanuit de luchthaven van Antwerpen heeft 11% moeten inleveren, de vluchten naar Manchester slechts 2%. Vanaf oktober 2009 is er opnieuw een duidelijke stijging te merken.
Linda van den Bosch: De bedrijven mogen ondertussen opnieuw reizen, ook al is het tegen de voordeligste tarieven.
Rony Broun: In plaats van een bestemming met 4 of 5 personen te boeken, reserveert men nu 1 persoon. Dat is het verschil. Alles wordt beperkt tot het absolute minimum.
Ludo Vossen: NMBS Mobility kent voor de binnenlandse zakenreizen een belangrijke stijging. Contractual ticket online (CTOL), ons product voor binnenlandse zaken- en dienstreizen laat in 2009 een stijging van het aantal verplaatsingen met 19% t.o.v. 2008 optekenen. 24 000 reizen meer voor een betrekkelijk nieuw product!. Wellicht duidt dit erop dat er een efficiënter en economischer keuze gemaakt wordt van het verplaatsingsmiddel.
Elke Van Zaelen: Voor wat incentives betreft zijn de groepen in 2009 gehalveerd. Het voorbije jaar was gewoon slecht. 2010 is zeer goed gestart en kan alleen beter worden wanneer we de boekingen bekijken die we nu binnen krijgen. Aan 2011 wordt momenteel gewerkt.
Joeri Keuppens: Voor wat het kmo-segment betreft zijn er drie categorieën waar we rekening moeten mee houden: mensen die naar beurzen gaan,, naar leveranciers of naar klanten. Ingevolge de crisis zijn de prijzen wel gedaald. De gemiddelde prijs voor vliegtickets is bij ons met 13% gedaald. Wij hebben ook de meest waanzinnige promo’s zien passeren in 2009. Op een bepaald moment kon je naar New York/Atlanta vliegen voor een ticketprijs van 58 euro, heen en retour.
Rony Broun: De prijzen waren nog nooit zo laag geprijsd. Op de vijfsterren bestemmingen worden soms waanzinnige prijzen voorgesteld.
VRAAG 2
Heeft de crisis ook gevolgen gehad voor de tewerkstelling in de sector?
Joeri Keuppens: De nummer 1 in de reissector heeft 100 mensen laten gaan, de nummer 2 heeft 140 man laten gaan. Sommigen hebben de mensen op 4/5de gezet. Vroeger werden de beste en meest gespecialiseerde krachten weggekocht van elkaar. Nu zijn er voor elke functie een tiental beschikbaar. Er zijn veel mensen die gedesillusioneerd de reissector verlaten hebben.
Het merendeel van de aanwezige panelleden knikt beamend.
Rony Broun: Niet de crisis heeft invloed gehad op de tewerkstelling omdat de cruisesector anders gestructureerd is. In Londen zijn zelfs meer vertrekken genoteerd.
Christoffel Couck: In België werden een aantal posities niet vernieuwd. In India gingen circa 800 banen verloren, onder invloed van de crisis en de consolidatie.
Katleen Pittevils: Op de luchthaven van Antwerpen heeft dit geen effect gehad. Onze tewerkstelling is bij 70 personen gebleven.
Catherine Stuyck: Wij hebben Antwerpen – Frankfurt moeten sluiten. Er zijn een 100-tal banen moeten sneuvelen en dit doorheen het hele netwerk waarin wij opereren.
Christoffel Couck: Op de luchthaven in Brussel geraken vele jobs niet ingevuld. De trend is duidelijk: de goedkoopste haalt het.
Linda van den Bosch: Luchtvaartmaatschappijen zijn alvast overgegaan tot het samenvoegen van passagiers voor dezelfde bestemming.
VRAAG 3
Met de goedkope dollar van de voorbije maanden en vandaag zou men denken dat er toch interessante voorwaarden af te spreken zijn met bestemmingen die dollar gerelateerd zijn. Is dat niet zo?
Joeri Keuppens: Bedrijven houden zelden rekening met de stand van de munt om hun reizen te plannen. De bestemmingen worden gekozen in functie van de noodzaak van de verplaatsing.
Elke Van Zaelen: Voor incentives ligt dat anders. Bestemmingen zoals Londen of de Verenigde Staten zijn wel gegeerder wegens de goedkope stand van de munt.
Rony Broun: Wij hebben voor de cruises veruit het slechtste seizoen en het slechtste jaar. Alleen op Europese cruises kennen we een aanzienlijke stijging. We noteren veel repeatbusiness, wat toch wil zeggen dat ze tevreden zijn over de formules en de services van onze cruises. Het publiek van arbeiders krijgen wij zelden over de vloer. Wat wel verandert is de drukte op kantoor. Het was lang gewoon stil op alle fronten en plots komt daar nu een kentering in, vooral voor de high deal bestemmingen.
Christoffel Couck: Sedert december noteren we 30 à 40% meer belangstelling voor de Verenigde Staten.
Franke Lok: Tegen het einde van 2008 lag bij ons alles stil. In 2009 is de belangstelling hernomen. In de winter hebben wij meer personeel nodig dan in de zomer.
Ian Van Hove: De gewenning van de consument is opmerkelijk. Je kan geen krant openslaan of er is slecht nieuws te melden.
VRAAG 4
Je kan ook pech hebben. Op een ogenblik dat de treinreizen behoorlijk in de lift zitten moet Eurostar het meemaken dat in de drukste periode van het jaar (Kerstvakantie) fijne poedersneeuw voor een kortsluiting zorgde. Zopas werd de omvang van de schade voor Eurostar bekend gemaakt. Eurostar betaalt klanten 11,3 miljoen euro voor de hinder die de klanten voor deze onvoorziene tegenslag geleden hebben. Is dit voornamelijk omwille van het feit dat Eurostar goed verzekerd is, dat zo’n gigantisch bedrag aan schadevergoeding kan uitgekeerd worden?`
Bram Smets: Wij zijn niet verzekerd tegen dergelijke voorvallen, de Eurotunnel heeft hiervoor wel een verzekering. Het voorval sloeg wel toe op de drukste periode van het jaar. En voor wat ons betreft: de drukste periode die we ooit gekend hadden, een verhoging van passagiers van 40%. Iedereen die zijn treinreis geboekt had in deze periode, kreeg van ons zijn ticket terugbetaald. We wachten nu het onafhankelijk onderzoek naar de feiten nog altijd af om besluiten te kunnen treffen zodat gelijkaardige voorvallen zich niet kunnen herhalen.
Joeri Keuppens: Bij ons stond de telefoon in elk geval niet stil van de vragen die gestrande passagiers zich stelden. Hoe gaan wij voor deze overlast vergoed worden?
Franke Lok: Grote touroperators hebben vliegtuigen ingelegd.
Catherine Stuyck: Wij hebben extra vluchten ingelegd, zowel vanuit Antwerpen naar Londen City als vanuit Parijs. Er was enorm veel vraag naar extra capaciteit, aangezien mensen graag thuis wilden zijn tijdens de kerstperiode
VRAAG 6
Wie de Eurostar neemt, kan zijn kaartje voortaan ook in een Jetair Center met een ecocheque betalen, op voorwaarde dat die ecocheque door Sodexo is uitgegeven. Eurostar zou enkel een overeenkomst met Sodexo hebben op dit ogenblik. De NMBS aanvaardt ondertussen ook ecocheques voor de binnenlandse trajecten. Klopt dit?
Ludo Vossen: Het klopt. Bij de invoering van de ecocheques was men vergeten de NMBS te betrekken bij de besprekingen, maar sedert 1 februari is dit dossier rond en aanvaardt NMBS zowel deze van Accor als Sodexo voor de binnenlandse trajecten.
Vanaf die datum zullen reizigers hun biljetten en Passes (geen abonnementen) kunnen betalen met de “groene cheques” van Accor (EcoCheque) en Sodexo (Eco Pass).
Bram Smets: Wij aanvaarden geen ecocheques.
Joeri Keuppens: De ecocheque is een verplichting voor de werkgever. Het doel van de ecocheque mag dan misschien wel nobel zijn, de aanwending ervan schiet zijn doel momenteel helemaal voorbij..
Heidi Bijttebier: Bij American Express aanvaarden wij geen ecocheques. Wij werken enkel met bedrijven en die betalen meestal met kaarten. Wij aanvaarden alle kaarten, niet enkel American Express kaarten..
VRAAG 7
Wat kunnen bedrijven aanraden om nog efficiënter en beter met de reissector samen te werken?
Ludo Vossen: Ik zou een lans willen breken voor onze formule Railease. De auto en de trein worden vaak als concurrenten aanzien. Dit hoeft helemaal niet zo te zijn. Wanneer we de voordelen van de trein en de auto combineren, komen we tot “Railease”. NMBS creëerde een ‘mobiliteitsportefeuille’ waarbij bedrijven het gebruik van een leaseauto kunnen aanvullen met treingebruik. Dankzij deze formule beslist de werknemer zelf volgens de behoefte van het moment over het meest geschikte vervoersmiddel en vermijdt hij op die manier de files. Dit betekent concreet dat je tijd wint door aan boord rustig te kunnen verder werken of gewoonweg even de stress van je kunt afgooien. Je betaalt een forfaitair bedrag, naargelang de gekozen formule, en kunt op de dag die je invult ongelimiteerd reizen over het ganse Belgische spoorwegennet. Op dit ogenblik wordt gewerkt aan een uitbreiding van deze service naar de regionale vervoersmaatschappijen, zoals De Lijn bijvoorbeeld.
Christoffel Couck: Het is soms heel jammer dat bedrijven de prijs voorrang geven op de kwaliteit. Ik raad iedereen aan dit niet te doen.
Bram Smets: De hogesnelheidstrein wacht nog een zeer grote toekomst, het zal een evidente keuze worden. De snelheden waarmee verplaatsingen van de ene stad naar de andere kunnen gebeuren, is met geen enkel ander transportmiddel te vergelijken. Ik raad alle bedrijven aan om er gebruik van te maken.
Rony Broun: In het geval van cruises is er één gegeven dat eruit springt: bij cruises betaal je altijd één prijs voor alle service. Wij doen ondertussen niet alleen cruises over de zeeën maar nu ook op rivieren. Het is zelfs een ideale manier om steden te bezoeken.
Katleen Pittevils: Het zakenvervoer vanuit de luchthaven van Antwerpen is sedert oktober opnieuw met 5% gestegen. Nieuw is dat we Franstalige passagiers krijgen via AirFrance.
Elke Van Zaelen: Motivatiereizen blijven belangrijk voor het bedrijfsleven. Medewerkers van bedrijven hebben dit nodig. Bedrijven mogen hun motivatiereizen zeker niet afschaffen. Bij velen staat de prijs misschien op nummer één, maar ik raad iedereen toch aan om ook eens te kijken naar wat je ervoor terugkrijgt. Krijg je wel waar voor je goedkope prijs?
Joeri Keuppens: Besparen is een modewoord en soms zal dat zeker nodig zijn, maar in de eerste plaats moet er een mentaliteitswijziging plaats vinden . Je kan bijvoorbeeld al veel besparen door vroeger te boeken. Verder zou ik alle bedrijfsleiders willen meedelen dat niet alles wat er in de wereld bestaat in de computer zit. Profiteer van de ervaring die reisagenten op de diverse bestemmingen en met de diverse carriers hebben.
Heidi Bijttebier: De job van reisagent is geweldig geëvolueerd de laatste jaren. Vroeger waren wij misschien alleen maar verkopers van formules die door de touroperators aangeboden werden, maar dat klopt vandaag niet meer. Wij zijn consultants geworden die klanten zaken kunnen aanbevelen waar ze zelf niet aan gedacht hadden. De huidige reisagenten hebben een grote dossier- en productkennis over wat er in de wereld te koop is.
Franke Lok: Reisagenten hebben ook een belangrijke verantwoordelijkheid. Zij moeten aan vele zaken denken om klanten te adviseren en tevreden te stellen met hun keuze.
Christoffel Couck: Bedrijven die voortdurend naar mogelijkheden op internet sporen, denken vaak dat ze alles beter weten. Ze hebben gelijk dat ze de verschillende aanbiedingen met elkaar vergelijken, maar dat kan toch het advies van een ervaren reisagent niet vervangen.
Linda van den Bosch: Een reisagent biedt een bijzondere meerwaarde. Zij kunnen terugvallen op de ervaringen van hun klanten met bepaalde formules of bestemmingen en worden door de reissector ook aanhoudend op de hoogte gehouden van nieuwigheden, promoties, speciale voorwaarden enzo.
Catherine Stuyck: Ik raad iedereen aan om gedetailleerd naar een prijsvoorstel te kijken. Hierbij is het zeker belangrijk om te checken of in de prijs alles inbegrepen is, dat er geen bijkomende opties moeten betaald worden enzomeer. Hou er ook rekening mee dat voor een zakenreis elke minuut telt.
Waarom zouden we geen raad vragen aan specialisten, wanneer zakenreizen moeten vastgelegd worden?
Interview: Freddy Michiels
Foto’s: Dominique Smet
